Computer Music ႏွင့္ ပတ္သက္၍

ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ ကိုဒီမို…
ဒါဆို အစ္ကို Pro Tool LE 7 က Digidesign  Sound Card (Hardware) မလိုဘူးလားဗ်… ကၽြန္ေတာ္ သံုးဖူးတာက အဲဒီ Sound Card နဲ႔ Pro Tool 7.3 ဗ်… အဲဒီ LE 7 ေကာ 7.3 ေကာ ေစ်းႏႈန္းေလးေတြသိခ်င္လို႔ပါ အစ္ကို ေရာင္းမယ္ဆိုတာကေကာ ဘယ္ေလာက္နဲ႔ေရာင္းမွာလဲဗ်… iLock နဲ႔ သံုးရတဲ့ Pro Tool လဲရွိတယ္လို႔ နားစြန္နားဖ်ား ၾကားဖူးတယ္ အစ္ကို… အဲဒါကေကာ ဘယ္လိုမ်ိဳးလဲဗ်… M Powered Pro Tools ဆိုတာ အဲဒီ iLock နဲ႔ သံုးရတဲ့ဟာလား အစ္ကို…
ကၽြန္ေတာ္ က Audio Engineering သင္တန္းမတက္ဖူးဘူး အစ္ကိုရ… ၀ါသနာပါလို႔ ဟိုေမးဒီေမးနဲ႔ပဲလုပ္ေနရတယ္… ကၽြန္ေတာ့္ သူငယ္ခ်င္းေတြထဲမွာ SAE ဆင္းတဲ့ေကာင္ေတြရွိတယ္ သူတို႔ကိုလည္းဒီလိုပဲ အပူကပ္ၿပီး ေမးရတယ္ဗ်… ေက်းဇူး ကိုဒီမို ခုလိုရွင္းျပတဲ့အတြက္… ေနာက္မသိတာလဲေမးဦးမယ္အစ္ကို…

Pro Tools Software မွာ HD/LE/M-Powered ဆိုၿပီး Product Lines သံုးမ်ိုးရွိပါတယ္။ M-Powered ကေတာ့ M-Audio က Pro Tools နဲ႔ တြဲသံုးလို႔ရေအာင္ လုပ္ထားတဲ့ M-Audio Products ေတြရွိရင္ ရပါတယ္။ LE ကေတာ့ Zapper ေျပာတဲ့ လိုင္းပါ။ LE မွာ Mbox Family (ကၽႊန္ေတာ္ေျပာတဲ့) နဲ႔ 003 Family (Zapper ေျပာတာလို႔ထင္ပါတယ္) ႏွစ္ခုရွိပါတယ္။ Mbox က Personal ပိုဆန္ပါတယ္၊ ေစ်းလည္းနည္းနည္း သက္သာပါတယ္။ 003 Family ကေတာ့ လက္ရွိပါ။ ကၽႊန္ေတာ္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လြန္ခဲ့တဲ့ သံုးႏွစ္ထိက သံုးတာေတြ႕တာက 002 ၤFamily ပါ။ 00x Family ေတြမွာပဲ Rack နဲ႔ Factory ဆိုၿပီး ႏွစ္မ်ိဳးရွိပါတယ္။ Rack ကေတာ့ Pro Tools နဲ႔ တြဲသံုးလို႔ရတဲ့ Interface Card သက္သက္ပါပဲ။ Factory ကေတာ့ ေစ်းနည္းနည္းပိုႀကီးပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ Control Surface + Interface Card ပါ။ Control Surface ပါတဲ့ အတြက္ Pro Tools မွာ ကၽႊန္ေတာ္အရင္က ေျပာခဲ့သလိုမ်ိဳး ခ်ိန္လို႔ရပါတယ္။

ေနာက္ဆံုး Professional ေတြသံုးတဲ့ လိုင္းက HD လိုင္းပါ။ ေစ်းအရမ္းႀကီးပါတယ္။ HD လိုင္းက အပိုင္းသံုးပိုင္းေပါင္းထားတာပါ။ Core Systems ရယ္ I/O Interfaces ေတြက Pro Tools HD Software သံုးခ်င္ရင္ သံုးရတာပါ။ ေနာက္ Optional ျဖစ္တဲ့ Control Surface ေတြကို ထပ္ထည့္လို႔လဲရပါတယ္။ Core Systems က DSP ပါ။ Audio DSP ဆိုတာ Graphic Card မွာ PhysX ဆုိတာလိုမ်ိဳးပါ။ DSP Card ရွိရင္ Plug-ins ေတြ Virtual Instruments ေတြကို Run ရင္ CPU ေပၚမွာ တာဝန္မပိေစေတာ့ပဲ Core Systems က အကုန္ Processing လုပ္ေပးပါတယ္။ I/O Interfaces ေတြကေတာ့ Sound Card ေတြပါ။ ေနာက္ဆံုး Optional အေနနဲ႔ ထည့္လို႔ရတဲ့ Control Surfaces ေတြလည္း သံုးမ်ိဳးရွိပါတယ္။ Icon (Recording Studio သံုး Control Surface Console) ၊ Venus (Live Recording သံုး Console) နဲ႔ သူတို႔ေခၚတဲ့ Control Surfaces (နာမည္သတ္သတ္မေပးထားတဲ့) ေတြဆိုတဲ့ သံုးမ်ိဳးပါ။ Icon မွာ D-Control န႔ဲ D-Command ဆိုတဲ့ Control Interface ႏွစ္မ်ိဳးရွိပါတယ္။ Venue မွာလည္း သူ႔ Control Surface Systems ေတြရွိပါတယ္။

ကၽႊန္ေတာ့္စိတ္ထင္ ခ်စ္စမ္းေမာင္ သံုးေနတာက Controls Surfaces အမ်ိဳးအစားထဲက C|24 ပါ။ C|24 ကို Pro Tools HD နဲ႔ေကာ LE န႔ဲေရာ Run လို႔ရပါတယ္။ Command|8 ကေတာ့ HD/LE/M-Powered ေတြအကုန္လံုးနဲ့သံုးလို႔ရပါတယ္။

ilok နဲ႔ တြဲသံုးတယ္ဆိုတာ ဘယ္လိုေျပာလည္းမသိဘူး။ ilok ဆိုတာ Virtual Instruments ေတြ Plug-ins ေတြ Editing Software ေတြကို Crack လို႔မရေအာင္ ကာကြယ္မွဳလုပ္ထားတဲ့ USB Key Dongle ပါ။
Pro Tools Software ေတြ သံုးခ်င္ရင္ သူနဲ႔ သက္ဆိုင္တဲ့ Hardware တစ္ခုခု ရွိရမွာျဖစ္သလို Pro Tools Plug-ins ေတြ Virtual Instruments ေတြကို Run ခ်င္ရင္ License နဲ႔ ilok ရွိမွရမွာပါ။ ilok အလုပ္လုပ္ပံုက License Information ကို GSM လိုမ်ိဳး Chip ထဲထည့္လိုက္တာပါ။ အဲဒါကို ilok ထဲထည့္ၿပီး Software သံုးခ်င္တိုင္း ထည့္ထားေပးရတာပါ။

Computer Music ႏွင့္ ပတ္သက္၍

Nuendo မွာ သီခ်င္းတီးလို႔ ရတယ္ဆိုတာဟုတ္လားဗ်… MIDI နဲ႔တီးရင္ေတာ့ရမယ္လို႔ကၽြန္ေတာ္ထင္တယ္… ေသခ်ာမသိလို႔ေမးၾကည့္တာပါ… သိရင္ ေက်းဇူးျပဳပါဦး… ၿပီးေတာ့ Nuendo အေၾကာင္းေလးလည္း ေသခ်ာသိခ်င္ပါတယ္… အဲဒါေလးလည္း Please… ၿပီးေတာ့ Cubase နဲ႔ Nuendo က company တူတူပဲဗ်… အဲဒါ ဘယ္ဟာက ပိုေကာင္းလဲ… ကၽြန္ေတာ္သံုးၾကည့္တာေတာ့ တူတူလိုပဲဗ်… ဘယ္ software က ဘယ္ေနရာေတြမွာ ပိုေကာင္းလဲဆိုတာ ေသခ်ာေလးသိခ်င္လို႔ပါ…
ၿပီးေတာ့… Pro Tool အေၾကာင္းေလးပါ… ပထမဆံုးသိခ်င္တာက Pro Tool ရဲ႕ေစ်းႏႈန္းေလးပါ… ဘယ္ေလာက္လဲေသခ်ာသိခ်င္လိုု႔ပါ…
Pro Tool LE 7 ကိုေျပာတာပါ… ေနာက္သိခ်င္တာေတြကိုေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ ေနာက္မွပဲေမးေတာ့မယ္ဗ်ာ… ေမးလြန္းအားႀကီးလို႔ စိတ္ညစ္သြားရင္ ေနာက္ေမးလို႔မရေတာ့မွာစိုးလို႔ … ဟဲဟဲ …

သီခ်င္းတီးလို႔ရတယ္ ဆိုတာ ဘယ္လိုဆိုလဲခ်င္လဲမသိဘူး။ VSTi ကို Support လုပ္တဲ့ Workstation တိုင္း သီခ်င္းတီးလို႔ရတယ္။ Cubase, Nuendo မွမဟုတ္ဘူး။ MIDI ဆိုတာက တစ္ကယ္ေတာ့ Time Coded Digital Signal with Instruction Sets ပါ။ MIDI Device ကေနပို႔လိုက္တဲ့ Data ကို Music Workstation ေတြက နားေထာင္ၿပီး VSTi ရဲ့ Sound Engine ထဲကိုပို႔ၿပီး အသံထုတ္တာပါ။ ဒါက Midi နဲ႔တီးတာပါ။ ေနာက္တီးထာကေတာ့ Audio Recording ပါ။ အျပင္က တစ္ကယ့္ အသံထုတ္ေပးတဲ့ Instrument အသံေတြကို ဖမ္းတာပါ။ တစ္ခ်ိဳ႕ Keyboard (ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား) ေတြက Midi လဲပါပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ Midi ႀကီးပဲပါတဲ့ Instruments ေတြကို Midi Controller လို႔ေခၚပါတယ္။ ဒီေကာင္ေတြက အသံမထုတ္ေပးတာပါ။ ေနာက္တစ္ခုကေတာ့ Sample Libraries ေတြနဲ႔တီးတာပါ။ အဲဒါကေတာ့ အထူးရွင္းျပစရာမလိုပါဘူး ထင္ပါတယ္။ Audio Format ပါပဲ။

ခု ကၽႊန္ေတာ္သံုးတဲ့ Setup ဆိုရင္ M-Audio Axiom (USB Midi Controller) ကေန Laptop ထဲသြားပါတယ္။ Laptop ထဲမွာ Soft Synths (VSTi) ေတြရွိပါတယ္။ Soft Synth ကုိ Host Software (FL Studio, Acid, Reason) တစ္ခုခုနဲ႔ ဖြင့္ပါတယ္။ USB Controller ကေနတီးလိုက္တာကို Host က Midi ဖမ္းေပးပါတယ္။ ၿပီးရင္ ကိုယ္ႀကိဳက္တဲ့ အသံကို Soft Synth နဲ႔ ခ်ိန္ပါတယ္၊ ရွာပါတယ္။ အေခ်ာတီးၿပီးသားကို တစ္ကယ္လို႔ အသံကို Bounce လုပ္ခ်င္တယ္ဆိုရင္ Audio အေနနဲ႔ ျပန္ထုတ္ပါတယ္။ ဒါဆုိရင္ Soft Synth ေတြ အၿမဲ Run စရာမလိုေတာ့ပါဘူး။

တစ္ကယ္လို႔ အျပင္က Effect Processor အသံကိုသံုးခ်င္တယ္ဆိုရင္ေတာ့ Audio Interface Card ကေနထြက္လာတာကို ကၽႊန္ေတာ္သံုးတဲ့ Korg KP3 နဲ႔ ထဲကိုပို႔ပါတယ္။ KP3 ကထြက္လာတဲ့ အသံကို Computer ထဲကို Interface Card သံုးၿပီးထည့္ပါတယ္။ ဒါက ကၽႊန္ေတာ္အလုပ္လုပ္ပံုပါ။ ကၽႊန္ေတာ္က လံုးဝ Soft Synths သမားဆိုေတာ့ Setup အရမ္းရွင္းပါတယ္။

Nuendo နဲ႔ Cubase ဘာမွမကြာပါ။ Nuendo က Video Editing Function ပိုပါပါတယ္။ Adobe After Effect တို႔လို မ်ိဳးတို႔လို Special EFX မဟုတ္ပါ။ ရိုက္ထားတဲ့ Clip ေတြကို သီခ်င္း Timeline ေတြကို သံုးၿပီး Editing လုပ္လို႔ရပါတယ္။ ဖလင္ဆက္တဲ့ သေဘာလိုေပါ့။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ Surrond Mixing ကို 7.1 ထိလားမသိဘူး ေပးပါတယ္။ Cubase 5 မွာေတာ့ အဲဒါေတြ အကုန္ပါလာပါတယ္။ Cubase 3 မွာေတာ့ အဲဒါမပါပါ။ ကၽႊန္ေတာ္က Video သိပ္စိတ္မဝင္စားတဲ့ အတြက္ Nuendo အေၾကာင္းမသိပါ။ အကုန္ျပည့္ျပည့္စံုစံုသိခ်င္ရင္ ဒီမွာေဒါင္းပါ။

အျမင္ GUI ကိုေျပာရင္ Pro Tools က Cubase နဲ႔ လံုးဝမတူေအာင္ Layout လုပ္ထားပါတယ္။ Workflow နည္းနည္းကြာသြားတာေပါ့။ ဒါေပမ့ဲ Pro Tools ေကာ Cubase ေရာ Recording Based Editing Workstation ပါ။ Workstation သံုးမ်ိဳးသံုးစား ခြဲလို႔ရပါတယ္။ Loop Based Workstation (Acid, Ejay, FL Studio) တို႔လို Sample ေတြကိုဦးစားေပးတဲ့ GUI ရွိတဲ့ ဟာမ်ိုးရယ္၊ Sample Based Workstation (FL Studio, Propellerhead Reason) ရယ္၊ Recording Based Workstation ျဖစ္တဲ့ (Cubase, Pro Tools, Emagic (now Logic Studio on Mac), Acid, FL Studio) တို႔ပါ။

Pro Tools က ဘာကြာလဲေျပာရင္ အမ်ားႀကီးေျပာရမွာပါ။ Pro Tools မွာ Digital Mixer တို႔ HD Accel လို႔ ေခၚတဲ့ (Digital Signal Processing) System ေတြရွိပါတယ္။ Pro Tools ကို အဲဒါေတြနဲ႔ တဲြသံုးလို႔ရပါတယ္။ ခ်ံဳေျပာရရင္ေတာ့ Studio မွာ တစ္ကယ့္ Recording လုပ္တဲ့ Feel ရေစႏိုင္ပါတယ္။ ကြန္ပ်ဳတာကို မထိပါနဲ႔ Editing Console က ခလုတ္ေတြကို ႏွိပ္ရံုနဲ႔ Software က လိုက္မွတ္ေပးပါတယ္။ ဆုိပါစို႔ Mix Down လုပ္မယ္။ Pro Tools အျပည့္အစံုတာရွိရင္ ကြန္ပ်ဳတာကို ေဘးမွာထားလိုက္ Mouse ကိုင္စရာမလို Keyboard ကိုင္စရာမလိုပါဘူး။ သီခ်င္းကိုနားေထာင္ၿပီး ဘယ္ေနရာမွာ ဘယ္ Instrument ကို Level ခ်မယ္ ဘာကို Level တင္မယ္ ဆိုတာကို တစ္ကယ့္ Analog Mixer ေတြလို ေရြ႕ေပးလို႔ရပါတယ္။ အဲဒါကို Pro Tools က အကုန္လိုက္မွတ္ေပးပါတယ္။ ကြန္ပ်ဳတာ ေရွ႕မွာထိုင္ၿပီး Event ေတြလိုက္ေရးစရာမလိုေတာ့ဘူးေပါ့။ Panning/Volume/FX Send (Pre or Post)/EQ’ing ေတြကို On The Fly လုပ္ခြင့္ေပးပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ Software ပဲရွိရင္ေတာ့ Mouse နဲ႔ Keyboard ေပါ့ဗ်ာ။ ကၽႊန္ေတာ္သိသေလာက္ေတာ့ Pro Tools က Mbox Interface Card ဒါမွမဟုတ္ M-Audio က Interfacd Card ေတြရွိမွသံုးလို႔ရမွာပါ။ M-Audio က M Powered Pro Tools လို႔ေခၚပါတယ္။ တူတူပါပဲ။ M-Audio နဲ႔သံုးလို႔ရေအာင္လုပ္ထားတာပါ။ စိတ္ဝင္စားရင္ေတာ့ Pro Tools LE 7 Original ရွိပါတယ္။ လိုခ်င္ရင္ ေရာင္းပါမယ္။

Optimizing/Accelerating Internet Speed

INTERNET SPEED ကိုဘယ္လိုျမန္ေအာင္လုပ္ရပါသလဲခင္ဗ်ာ။ ကၽြန္ေတာ္က အခု Singapore မွာေနပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ေနတဲ့အိမ္မွာက Internet သံုးတဲ့လူေတြ ၁၀ ေယာက္ေလာက္ရွိတယ္။ အကုန္လံုး ၿပိဳင္သံုးရင္ connection က ေလးသြားတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ကၽြန္ေတာ့္ computer မွာ Internet Speed ကို ျမန္ေအာင္လုပ္လို႕ရပါသလား ခင္ဗ်ား။ Operating system (Windows Vista) / ကၽြန္ေတာ့္ကိုေျပာျပပါခင္ဗ်ား…..

ကိုယ္ယူထားတဲ့ Internet Speed ရဲ့ Physical Capabilities ကိုထက္ပိုျမန္ေအာင္ လုပ္လုိ့မရပါဘူး။ Connection ကို Efficient ျဖစ္ေအာင္ပဲ Optimize လုပ္ဖို့ပဲရပါတယ္။ Vista မွာ Internet Connection ကို Automatically Optimization ကို OS ကလုပ္ေပးထားပါတယ္။ လူဆယ္ေယာက္လုပ္သံုးတယ္ဆိုေတာ့ အကိုက ဘယ္ေလာက္ယူထားလို့လဲ။ 10MB 5MB ေလာက္နဲ့အလုပ္မျဖစ္ဘူး ဒီေလာက္လူမ်ားရင္။ 20 MB ေလာက္ အနည္းဆံုး ယူဖို့ အႀကံေပးခ်င္ပါတယ္။